“เอกราช” กับความหมายของคำ

มีคำในภาษาไทยอยู่คำหนึ่ง ที่ผู้เขียนสับสนในความหมายในหลายๆโอกาสที่เห็นมัน

หากเรียนหนังสือในระบบไทย ประโยคคลาสสิคที่เรามักจะได้ยินกันบ่อย

ไทยเราไม่เคยเสียเอกราชให้ใคร

ซึ่งมันก็ย้อนแย้งกันเอง กับบทเรียนที่ว่าด้วยการเสียกรุงให้พม่่า 2 ครั้ง (อาจเพราะนักประวัติศาสตร์บางท่านไม่นับกษัตริย์ของอาณาจักรอยุธยาร่วมกับราชวงศ์จักรี และไม่นับว่าสมัยนั้น ยังไม่มีแนวคิดเรื่องรัฐชาติมาก่อน เลยไม่อาจนับว่าเป็นไทยเดียวกัน แต่ถ้าไม่ใช่คนไทยด้วยกัน และจะให้เราเรียนทำไม? เพราะเราเองก็ไม่ได้เรียนว่าพม่าเสียเอกราชให้อังกฤษได้ยังไงเช่นกัน)

(ผู้เขียนขอข้ามประวัติศาสตร์ไทยไปก่อน เพราะนับเหตุการณ์เสียเอกราชได้อีกหลายครั้ง เช่นในสงครามมหาเอเชียบูรพา ฯลฯ เล่ากันได้สนุกไม่จบสิ้น)

มาดูเรื่องราวของประเทศเพื่อนบ้านเราอย่างลาวบ้าง

22 ตุลาคม .. 2496  : ประเทศลาวได้รับเอกราชคืนจากประเทศฝรั่งเศส

ฟังดูเข้าใจได้ เพราะในตอนนั้น ลาวเป็นราชอาณาจักรปกครองโดย เจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์

เอก หมายถึง หนึ่ง

ราช หมายถึง ราชา หรือผู้ครองแผ่นดิน

การที่ลาวได้รับเอกราชคืนจากฝรั่งเศส หมายความว่าจากเดิม

ปกครองผ่านจักรวรรดิฝรั่งเศส -> เจ้าชีวิตศรีสว่างวงศ์ -> ประชาชนลาว

กลายเป็นการปกครองจากราชาพระองค์เดียวคือ

เจ้าชีวิตศรีสว่างวงศ์ -> ประชาชนลาว

การใช้คำว่าเอกราชจึงถือว่าเหมาะสม

 

ขณะที่หากเราพูดถึงสงครามปฏิวัติของอเมริกาหรือสงครามประกาศอิสรภาพ เรามักจะเห็นการใช้คำว่า

สงครามประกาศเอกราช (ผลลัพธ์จาก Google)

ซึ่งความเห็นของผู้เขียนคือการใช้คำที่ไม่เหมาะสมเพราะผิดความหมายเอกราช เหมาะที่จะใช้กับเหตุการณ์การแยกประเทศราช ออกมาจากเจ้าอาณานิคม

ขณะที่เราควรใช้คำว่าอิสรภาพกับประเทศที่แยกออกมาเป็นสาธารณรัฐ (และจะว่าไปคำว่าสาธารณรัฐ ถูกจงใจทำให้สับสนหรือไม่เข้าใจในความหมาย เราจะเห็นได้จากละครไทยหลายเรื่อง มีเนื้อเรื่องว่าประเทศสาธารณรัฐแห่งหนึ่ง ปกครองด้วยเจ้าคนหนึ่ง ?!!)

หากท่านผู้อ่าน ยังคงยืนยันว่าคำว่าเอกราชคือการแยกประเทศเป็นอิสระได้ ผู้เขียนก็ยังพอจะเข้าใจได้ครับ เพราะเราถูกปลูกฝังความคิดด้วยการ เล่นคำ มาตั้งแต่ที่เราเริ่มเรียนรู้ภาษาไทย 

แม้แต่พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตเอง ก็ให้ความหมายของเอกราชไว้ดังนี้

เอกราช 

ความหมาย

[เอกกะราด] . เป็นอิสระแก่ตน, ไม่ขึ้นแก่ใคร

ผู้เขียนอยากให้เราลองพิจารณาคำศัพท์นี้ดี อีกครั้ง แล้วจะพบว่าใครกำลังสับขาหลอกใครอยู่

และควรกล่าวด้วยว่า “หากมนุษย์คิดเป็นภาษา การควบคุมภาษานั้น ก็เหมือนควบคุมความคิดนั่นเอง”

 

โปรดแสดงความคิดเห็น Leave a Reply